Praat mee met Vind magazine en gebruik #vindmagazine
Welke onderwerpen zou u graag meer belicht willen zien in Vind magazine, geef hieronder uw voorkeur.

Stap in!
Vier eeuwen onderweg in Noord-Holland

7 november 2009 - 12 april 2010

 

Stap in de wereld van het vervoer en waan je terug in de tijd. Dat kan vanaf zaterdag 7 november 2009 in het Stedelijk Museum Alkmaar. In de tentoonstelling Stap in! Vier eeuwen onderweg in Noord-Holland kom je alles te weten over het vervoer in de tijd van de trekschuit en de postkoets. Over de stoomtrein en -tram en het gemotoriseerd vervoer. Hoe snel was je op de plaats van bestemming en hoe veilig en comfortabel was de reis? Leuk voor het gehele gezin en voor opa's en oma's met hun kleinkinderen, maar ook voor geïnteresseerden in verkeer en vervoer, liefhebbers van oude landkaarten en prenten en modelbouwers. Kinderen hebben gratis toegang.

 

Door middel van oude kaarten, schaalmodellen, foto's, films, geluid, reisverhalen, affiches, levensgrote objecten en interactieve onderdelen reist de bezoeker door vier eeuwen Noord-Holland. Stap in een nagebouwde trekschuit of treinwagon en doe mee met het reisspel. Een pronkstuk in de tentoonstelling is de prent van de Kaasmarkt in Alkmaar van Romeyn de Hooghe uit 1674 uit de collectie van de Stichting Provinciale Atlas Noord-Holland. Ook de landkaart van Noord-Holland en West-Friesland van Joost Jansz Beeldsnijder uit 1575/1608 is bijzonder. Deze kaart geeft een beeld van Noord-Holland vóór de grote inpolderingen en wordt vanwege de kwetsbaarheid zelden getoond.

 

Paardenkracht
De trekschuit, voortgetrokken door een jager met paard, ging gemiddeld zeven kilometer per uur. Onder een leren tentdoek, beschermd tegen regen en wind, zat je met 24 of 28 reizigers tegenover elkaar op houten bankjes. Rond 1670 was je ruim 12 uur onderweg van Alkmaar naar Amsterdam. Reizen over de weg deed je als passagier in de postkoets of als je rijk was, met een eigen rijtuig. De wegen waren onverharde karrensporen.

 

Stoom
De komst van de stoommachine betekende een doorbraak voor het vervoer. Stoomschepen, stoomtreinen en de stoomtram vervoerden reizigers vier tot vijf maal sneller én in grotere aantallen dan ooit tevoren. De reistijd van Alkmaar naar Amsterdam werd teruggebracht tot drie uur. De eerste stoomtrein in Nederland reed in 1839 tussen Amsterdam en Haarlem. Pas in 1865 werd de spoorlijn tussen Den Helder en Alkmaar geopend. De treinen hadden in het begin open wagons met houten bankjes. De reizigers zaten in de walm, rook en het lawaai van de locomotief. Je kunt je voorstellen dat je na een reis helemaal onder het roet zat.

 

De eerste auto
De uitvinding van de benzinemotor en de fiets zorgden ervoor dat voor het eerst iedereen zijn eigen vervoermiddel kon hebben en zich snel en individueel kon verplaatsen. In 1896 kwam in Den Haag de eerste auto op de weg. Alleen een kleine groep welgestelde liefhebbers was in het bezit van een auto. Er gebeurden veel ongelukken omdat er nog geen verkeersregels waren. Vanaf eind jaren '40 maakte Nederland kennis met de bromfiets. De Solex en de Mobylette waren vooral in trek bij vrouwen en ouderen. Stoere mannen gaven de voorkeur aan merken als Zündapp of Kreidler.

 

Fileleed
Met de komst van de elektrische trein en tram kon je sneller en comfortabeler reizen. De lokale spoorlijnen en stoomtrams hadden hun beste tijd gehad en de busdiensten deden hun intrede. In de jaren '50 werden de eerste snelwegen in Noord-Holland aangelegd en het verkeer op de weg groeide gestaag. Forensen reizen op de A9 tussen Diemen en Alkmaar en de eerste lange files ontstaan.

 

Lezingen en kinderworkshops
Gedurende de tentoonstelling zijn er activiteiten voor jong en oud georganiseerd. Lezingen over de hondenkar en de stoomtram Bello, workshops modelbouwen en op aanvraag rondleidingen voor het hele gezin. Een actueel overzicht vind je op onze website www.stedelijkmuseumalkmaar.nl


Stap in! is een initiatief van het Stedelijk Museum Alkmaar en de Stichting Provinciale Atlas Noord-Holland, in samenwerking met het Noord-Hollands Archief. Bij de tentoonstelling is een educatief project ontwikkeld voor het basisonderwijs.