Praat mee met Vind magazine en gebruik #vindmagazine
Welke onderwerpen zou u graag meer belicht willen zien in Vind magazine, geef hieronder uw voorkeur.

Een toevallig gevonden bronzen vuist, die jarenlang dienstdeed als sierobject, blijkt een zeldzame laatmiddeleeuwse gerechtshand. Dat ontdekte de eigenaar toen het kleinood getoond werd aan een Vind-redacteur.

 

De bronzen gebalde vuist kwam begin jaren negentig tevoorschijn tijdens baggerwerkzaamheden in Hoorn. De huidige eigenaar kreeg het van een van de baggeraars. Hij vond het een leuk object, maar had geen idee wat het was. Navraag bij het plaatselijk museum bood geen uitkomst, een medewerker daar hield het op een 20ste-eeuws voorwerp, waarna het voor jaren als mooi accessoire in huis kwam te liggen. Totdat de eigenaar zijn bronzen vuist -via amateurarcheoloog Theo van Meurs- aan een redacteur van Vind toonde.

 

Op de redactie van het magazine, dat gericht is op geschiedenis, archeologie, kunst en antiek, gingen alle alarmbellen af. Het object is een laatmiddeleeuwse gerechtshand, het instrument van een gerechtsbeambte of -bode. Geplaatst op een staf gold zo’n gerechtshand als waardigheidsteken en machtssymbool; het werd door de overheid gebruikt als wapen of knots. De vuist is bijzonder zeldzaam. ‘Een schitterende vondst,’ zegt prof. dr. Jos Koldeweij, hoogleraar kunstgeschiedenis van de middeleeuwen aan de Radboud Universiteit, ‘Het gaat om een prachtig exemplaar. Een gerechtshand zoals er ook enkele zijn afgebeeld op vroeg-Nederlandse schilderijen.

‘Dit exemplaar zal dateren uit de 15de of 16de eeuw. Er zijn slechts drie andere gerechtshanden uit de Nederlanden bekend, een van lood, een van tin en een van brons. Het loden exemplaar, waarvan de houten steel ook bewaard bleef, kwam opmerkelijk genoeg eveneens als archeologische vondst in Hoorn tevoorschijn. Ook deze dateren uit de 15de en 16de eeuw. Deze bronzen vuist omklemde oorspronkelijk een grote en scherpe ijzeren nagel, die helemaal is weggeroest, maar sporen zijn er nog van zichtbaar’.

 

De eigenaar heeft zijn ‘siervuist’ inmiddels aangemeld bij de archeologische dienst. In de volgende uitgave van Vind een uitgebreid artikel van Koldeweij naar aanleiding van de unieke vondst.