Judith Leyster De eerste vrouw die meesterschilder werd

Judith Leyster
De eerste vrouw die meesterschilder werd
19 december 2009 t/m 9 mei 2010

Judith Leyster (1609 – 1660) is de bekendste vrouwelijke schilder uit de Nederlandse Gouden Eeuw. Terwijl veel vrouwelijke kunstenaars zich toelegden op precieze, natuurgetrouwe weergave van bloemen en insecten, waagde zij zich aan ambitieuze figuurstukken. Ze ging de concurrentie aan met Frans Hals en koos deels voor vergelijkbare onderwerpen: portretten, maar ook spelende kinderen, dansende muzikanten en een drinkende komediant. Daarnaast experimenteerde ze met vernieuwende lichteffecten in suggestieve, nachtelijke scènes. Net als haar onderwerpkeuze was haar penseelwerk gedurfd: trefzeker en los. Niet voor niets werd ze in 1633 als eerste vrouw ‘meesterschilder’. Ze kreeg daarmee het recht een eigen werkplaats te openen en leerlingen aan te nemen.


Ter ere van haar 400-ste geboortedag organiseren de National Gallery of Art in Washington en het Frans Hals Museum te Haarlem een kleine tentoonstelling van haar beste werken. Centraal staat Leysters meesterlijke Zelfportret (c. 1630), waarin ze zich met verve presenteert als portrettist én schilder van vrolijke gezelschappen. Samen met andere topstukken van haar hand laat de tentoonstelling de ambitie en het talent zien van deze uitzonderlijke schilder.

Bij wie ze precies is opgeleid is niet bekend, maar ze oogstte al lof toen ze nog maar negentien jaar oud was. De Haarlemse dichter Samuel Ampzing prees haar in zijn lofdicht op de stad Haarlem uit 1628 als ‘schilderes met goed en kloek verstand’. Hij suggereert dat ze op dat moment werkte in het atelier van Pieter de Grebber. Misschien heeft ze ook in het atelier van Frans Hals gewerkt. De informele sfeer die ze oproept in haar zelfportret is in elk geval op Hals geïnspireerd. Haar nonchalante pose en sprekende gezichtsuitdrukking, die de indruk geven dat we Leyster op een vluchtig moment treffen, bouwen voort op de vernieuwingen die Hals in de schilderkunst had geïntroduceerd. Ook haar vrolijke interieurscènes en losse penseelwerk roepen de vergelijking met Hals op. Anders dan Hals, was Leyster ook geïnteresseerd in bijzondere lichteffecten – een passie die ze deelde met Rembrandt en de Utrechtse Caravaggisten.

Ondanks Leysters talent en ambitie zijn er niet zo veel werken van haar hand bewaard gebleven. Dit heeft naar alle waarschijnlijkheid te maken met de relatief korte tijd waarin ze als zelfstandig schilder werkzaam was. In 1636 trouwde Leyster met de Haarlemse kunstschilder Jan Miense Molenaer. Daarna schilderde ze – voor zover bekend – nauwelijks meer.

Naast de elf werken van Judith Leyster zijn er in de tentoonstelling ook schilderijen van onder anderen Frans Hals en echtgenoot Jan Miense Molenaer te zien. De schilderijen zijn behalve uit de eigen collectie, afkomstig uit musea en privé-collecties uit Europa en de Verenigde Staten.

Publicatie
Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie van de hand van Anna Tummers, conservator oude kunst van het Frans Hals Museum.


Evenementen
Rond de tentoonstelling is een programma van verschillende evenementen, concerten en rondleidingen in voorbereiding, zie ook www.franshalsmuseum.nl.

Samenwerking
De tentoonstelling is georganiseerd in samenwerking met National Gallery of Art in Washington waar de tentoonstelling te zien is van 21 juni t/m 29 november 2009.

Sponsoring
De expositie wordt mogelijk gemaakt met financiële steun van ABN AMRO bank en Stichting Zabawas.  Het museum wordt ondersteund door de BankGiro Loterij

Postbus 360
1620 AJ Hoorn
+31 (0)229 82 02 14
info@vindmagazine.nl

Administratie: te bereiken
op maandag, woensdag
en donderdag.

Bezoekadres:
Grote Oost 43
1621 BR Hoorn